Wozy paszowe – jak dobrać pojemność wozu paszowego do liczby krów?
Dobór odpowiedniej pojemności wozu paszowego ma duży wpływ na jakość przygotowanego TMR-u oraz codzienną organizację pracy w gospodarstwie. Zbyt mały wóz oznacza konieczność wykonywania dodatkowych wsadów, natomiast zbyt duży może mieć problemy z prawidłowym wymieszaniem niewielkiej porcji paszy.
Jak dobrać pojemność wozu paszowego do liczby krów? W przypadku mniejszych gospodarstw można przyjąć prostą zasadę:
Na około 5 krów mlecznych należy przewidzieć 1 m³ nominalnej pojemności wozu paszowego.
Jest to wartość orientacyjna, zakładająca przygotowanie całej dziennej porcji paszy w jednym wsadzie. Rzeczywista objętość TMR-u zależy od jego składu, wilgotności i udziału pasz objętościowych.
Jaki wóz paszowy dobrać do liczby krów?
Poniższa tabela pozwala szybko oszacować potrzebną pojemność wozu paszowego dla gospodarstwa mlecznego.
| Liczba krów mlecznych | Orientacyjna pojemność wozu |
|---|---|
| 20 krów | około 5 m³ |
| 25 krów | 5–6 m³ |
| 30 krów | 6–7 m³ |
| 35 krów | 7–8 m³ |
| 40 krów | 8–9 m³ |
| 45 krów | 9–10 m³ |
| 50 krów | 10–12 m³ |
| 60 krów | 12–14 m³ |
Podane wartości zakładają przygotowanie dziennej porcji TMR-u w jednym wsadzie oraz pozostawienie w zbiorniku przestrzeni potrzebnej do prawidłowego mieszania.
Tabela powinna być traktowana jako pomoc we wstępnym doborze. Ostateczny wybór zależy również od rodzaju dawki, wielkości stosowanych bel, parametrów ciągnika oraz warunków panujących w oborze.
Jaki wóz paszowy na 30 krów?
Dla stada liczącego około 30 krów mlecznych najczęściej odpowiedni będzie wóz paszowy o pojemności 6–7 m³.
W gospodarstwach z niewielkimi budynkami dobrym wyborem może być kompaktowy wóz jednoślimakowy FIDER-i MINI. Jego niewielkie wymiary ułatwiają poruszanie się po ciasnym podwórzu oraz przejazd przez niższe i węższe bramy.
Przed wyborem konkretnej pojemności warto sprawdzić również wielkość bel. Wóz powinien zapewniać wystarczająco dużo miejsca na ich swobodne rozdrobnienie i wymieszanie z pozostałymi składnikami dawki.
Dobierz wóz paszowy do swojego stada
Cała dzienna porcja TMR w jednym wsadzie.
Jaki wóz paszowy na 40 krów?
Dla około 40 krów mlecznych warto rozważyć wóz o pojemności 8–9 m³.
W tym zakresie sprawdzą się jednoślimakowe wozy paszowe FIDER-i EKO oraz FIDER-i. Pozwalają one przygotować dzienną porcję paszy w jednym wsadzie, bez konieczności wykorzystywania znacznie większej maszyny dwuślimakowej.
Dobierając konkretny model, należy uwzględnić planowany rozwój gospodarstwa. Jeżeli liczba zwierząt ma w najbliższym czasie wzrosnąć, warto pozostawić rozsądny zapas pojemności.
Jaki wóz paszowy na 50 krów?
Dla stada liczącego około 50 krów mlecznych rekomendowana pojemność wynosi najczęściej 10–12 m³.
W takim gospodarstwie nadal może sprawdzić się zwrotny wóz jednoślimakowy. W ofercie ZAMET odpowiednim rozwiązaniem będzie model z linii FIDER-i EKO lub FIDER-i.
Wybór pomiędzy 10, 11 a 12 m³ powinien zależeć przede wszystkim od:
- rzeczywistej ilości przygotowywanej paszy,
- udziału słomy, siana i sianokiszonki,
- wielkości stosowanych bel,
- planowanego powiększenia stada,
- mocy posiadanego ciągnika,
- wysokości i szerokości wjazdu do obory.
Jeżeli pasza jest lekka i objętościowa albo gospodarstwo planuje zwiększenie stada, bezpieczniejszym wyborem może być większy wariant.
Dlaczego nie należy dobierać wozu „na styk”?
Nominalna pojemność wozu nie oznacza, że zbiornik powinien być wypełniany po samą górę. Pasza potrzebuje przestrzeni, aby mogła swobodnie przemieszczać się wewnątrz mieszalnika.
Przepełniony wóz może powodować:
- wysypywanie się paszy poza zbiornik,
- nierównomierne mieszanie składników,
- wydłużenie czasu przygotowania dawki,
- większe obciążenie ciągnika i układu napędowego,
- problemy z rozdrobnieniem długiego materiału.
Właśnie dlatego pojemność wozu powinna być nieco większa niż objętość samej przygotowywanej paszy.
Nie warto jednak przesadzać w drugą stronę. Zbyt mała porcja w dużym zbiorniku również może nie być prawidłowo mieszana. Wóz powinien być dopasowany zarówno do obecnej liczby zwierząt, jak i realnego planu rozwoju gospodarstwa.
Jeden większy wsad czy dwa mniejsze?
Podane wcześniej zakresy zakładają przygotowanie całej dziennej porcji w jednym wsadzie. Takie rozwiązanie ogranicza liczbę przejazdów, czas pracy operatora i zużycie paliwa.
Można również wybrać mniejszy wóz i przygotowywać paszę w dwóch wsadach. Przykładowo gospodarstwo utrzymujące 60 krów może zastosować mniejszą maszynę, dzieląc dzienną porcję na dwie części.
Trzeba jednak pamiętać, że oznacza to:
- dwukrotny załadunek składników,
- dwa cykle mieszania,
- więcej czasu spędzonego w ciągniku,
- dodatkowe zużycie paliwa,
- szybsze zużywanie ciągnika i wozu.
W mniejszych gospodarstwach najczęściej korzystniejsze jest dobranie wozu pozwalającego przygotować całą dzienną porcję paszy w jednym wsadzie.
Jak dobrać wóz paszowy do bydła opasowego?
Bydło opasowe pobiera zazwyczaj mniej świeżej masy paszy niż wysoko wydajna krowa mleczna. Dlatego przy tej samej liczbie zwierząt można zwykle zastosować mniejszy wóz.
Dobierz wóz paszowy do swojego stada
Cała dzienna porcja TMR w jednym wsadzie.
Orientacyjnie można przyjąć:
| Liczba opasów | Orientacyjna pojemność wozu |
|---|---|
| 30–40 sztuk | około 5 m³ |
| 50 sztuk | około 6 m³ |
| 60 sztuk | około 7 m³ |
| 80 sztuk | 9–10 m³ |
| 100 sztuk | 11–12 m³ |
| 120 sztuk | około 14 m³ |
W tym przypadku różnice pomiędzy gospodarstwami mogą być szczególnie duże. Młodsze i lżejsze opasy pobierają mniej paszy niż zwierzęta w końcowym okresie opasu. Tabelę należy więc traktować jako punkt wyjścia, a nie sztywną regułę.
A co w przypadku stada mieszanego?
Jeżeli krowy mleczne i opasy otrzymują jeden wspólny TMR, należy uwzględnić zapotrzebowanie obu grup. Nie wystarczy podać wyłącznie łącznej liczby zwierząt, ponieważ krowa mleczna pobiera przeciętnie więcej paszy niż opas.
Najwygodniejszym rozwiązaniem jest skorzystanie z kalkulatora i podanie oddzielnie:
- liczby krów mlecznych,
- liczby sztuk bydła opasowego.
Jeżeli poszczególne grupy otrzymują inne mieszanki, obliczenia należy wykonać osobno. Pojemność wozu dobiera się wtedy przede wszystkim do największej przygotowywanej porcji.
Wóz jednoślimakowy czy dwuślimakowy?
W gospodarstwach utrzymujących do około 50 krów najczęściej wystarczający będzie wóz jednoślimakowy. Taka konstrukcja jest krótsza, zwrotniejsza i łatwiejsza w użytkowaniu w mniejszych budynkach.
W ofercie ZAMET znajdują się trzy linie jednoślimakowe:
- FIDER-i MINI 5–7 m³ – do mniejszych gospodarstw i budynków z ograniczoną przestrzenią,
- FIDER-i EKO 7–12 m³ – ekonomiczna linia wozów jednoślimakowych,
- FIDER-i 7–12 m³ – wzmocniona konstrukcja i bogatsze wyposażenie standardowe.
Przy stadach zbliżających się do 60 krów, dużej objętości TMR-u albo planowanym powiększeniu gospodarstwa warto rozważyć wóz dwuślimakowy:
- FIDER-i 2S EKO 12–14 m³,
- FIDER-i 2S 14–20 m³.
Zastosowanie dwóch ślimaków pozwala przygotowywać większe porcje paszy, ale taki wóz jest również dłuższy. Przed zakupem należy sprawdzić, czy będzie mógł swobodnie poruszać się po gospodarstwie.
Co jeszcze sprawdzić przed wyborem wozu paszowego?
Liczba zwierząt i pojemność wozu to dopiero początek. Przed wyborem konkretnego modelu trzeba uwzględnić również warunki, w których maszyna będzie pracowała.
Moc ciągnika
Większy wóz i cięższy wsad wymagają odpowiedniej mocy. Ma to szczególne znaczenie podczas rozdrabniania całych bel oraz pracy z długim i suchym materiałem.
Wymiary obory
Przed zakupem należy zmierzyć wysokość i szerokość bram, korytarza paszowego oraz innych przejazdów. W starszych i niższych budynkach często lepiej sprawdza się kompaktowy wóz o mniejszej średnicy zbiornika.
Rodzaj przygotowywanej paszy
Mokry TMR z dużym udziałem kiszonki z kukurydzy zajmuje inną objętość niż lekka mieszanka zawierająca dużo sianokiszonki lub słomy. Dlatego dwa gospodarstwa utrzymujące taką samą liczbę krów nie zawsze potrzebują identycznej pojemności.
Wielkość bel
Duże bele potrzebują odpowiedniej przestrzeni, aby ślimak mógł je skutecznie rozdrobn ić. W małym, mocno wypełnionym zbiorniku proces ten może trwać dłużej.
Sposób wyładunku
Rodzaj okna wysypowego lub taśmy powinien być dopasowany do układu stołu paszowego. Właściwie wybrany system pozwala równomiernie zadawać paszę po jednej lub obu stronach wozu.
Jak dobrać pojemność wozu paszowego? Podsumowanie
W przypadku mniejszych i średnich gospodarstw można przyjąć, że na około 5 krów mlecznych potrzeba 1 m³ nominalnej pojemności wozu paszowego.
W praktyce oznacza to, że:
- dla około 30 krów odpowiedni będzie zazwyczaj wóz 6–7 m³,
- dla około 40 krów warto rozważyć 8–9 m³,
- dla około 50 krów najczęściej wybierany będzie wóz 10–12 m³,
- dla około 60 krów potrzebny może być model 12–14 m³.
Są to wartości orientacyjne. Ostateczny wybór zależy od rodzaju TMR-u, liczby przygotowywanych wsadów, wielkości bel, mocy ciągnika oraz wymiarów obory.
ZAMET produkuje wozy paszowe o pojemności od 5 do 20 m³. Oferujemy modele jednoślimakowe i dwuślimakowe, które można dopasować zarówno do niewielkiego gospodarstwa, jak i rozwijającego się stada.
Nie wiesz, który model wybrać? Skontaktuj się z nami. Na podstawie liczby zwierząt, rodzaju paszy i warunków w gospodarstwie pomożemy dobrać odpowiednią pojemność oraz wyposażenie wozu paszowego.
